2007–2008 ÖĞRETİM YILI LİSE 2. SINIFLAR(L/2-TM-A)

TÜRK EDEBİYATI DERSİ 1. DÖNEM 3. YAZILI SINAV SORULARI

  Deli Dumrul’un görürgözü görmez oldu,tutar eli tutmaz oldu.Dünya âlem Deli Dumrul’un gözüne karanlık  oldu.Çağırıp Deli Dumrul söyler, görelim hanım ne söyler:

         Der: Bre,ne heybetli ihtiyarsın!

                 Kapıcılar seni görmedi.

                 Çavuşlar seni duymadı.

                 Benim görür gözlerim görmez oldu,

                 Titredi benim canım cuşa geldi.

                 Ağzımın içi buz gibi,

                 Kemiklerim tuz gibi oldu.”

1)Yukarıdaki metinden de yararlanarak Dede Korkut Hikayeleri’nin dil özellikleri hakkında bilgi veriniz.

                 İLAHİ                                                                      GAZEL

“Geh eserim yeller gibi,                                  “Yanaram mumlayın baştan ayaga          pâyân: son

 Geh tozarım yollar gibi,                                   Nedür bu yanmagın pâyânı yok mı        gamze:süzgün bakış                  

 Geh akarım seller gibi,                                                                                                     peykân:okun ucundaki

 Gel gör beni aşk neyledi”                                 Delüpdür cigerümi gamzen oku                       sivri demir  

              (Yunus Emre)                                      Ara yürekde gör peykânı yok mı” (Hoca Dehhânî)

2)İlahi ile Gazel’i; konu, nazım birimi, ölçü ve uyak yönünde karşılaştırınız. Şiirlerin uyak şemasını çizerek 

   uyaklarını varsa rediflerini gösteriniz.Şiirleri kısaca açıklayınız.

3)Gazelden alınmış yukarıdaki dizelerden iki tane söz sanatı bulunuz ve açıklayınız.     

   SAGU                          Günümüz Türkçesi       

“Alp Er Tunga öldi mü        (Alp  Er Tunga öldü mü)   

  Issız ajun kaldı mu             (Kötü dünya kaldı mı)

  Ödlek öçin aldı mu             (Felek –böylece- öcünü aldı mı)

  Emdi yürek yırtılur”           (Şimdi yürekler onun ölümünün acısıyla yırtılır.)

          KOŞUK                          Günümüz Türkçesi

“Kızıl sarıg arkaşıp              (Kızıl ve sarı renkli  çiçekler ardı ardına yerden bitiyor)            

 Yipgin yaşıl yüzkeşip          (Mor ile yeşil yüz yüze geliyor)  

 Bir bir kerü  yörkeşip           (Birbirlerine sarılıyorlar)

 Yalnguk anı tanglaşur          (İnsan bu renk cümbüşünü görünce hayrete düşüyor)

4)Yukarıdaki iki şiirden (sagu ve koşuk) hareketle İslamiyet öncesi sözlü ürünlerin beş özelliğini yazınız.

5) Divânü Lügâti’t Türk adlı eser hakkında bilgi veriniz.

     “Geldi ana göğsüne, aldı emdi sütünü,                                        

       İstemedi bir daha içmek kendi sütünü                                    

 Pişmemiş etler ister; aş, yemek ister oldu!

 Etraftan şarap ister, eğlenmek ister oldu!

 Ansızın dile geldi, söyler, konuşur oldu

 Kırk gün geçtikten sonra yürür oynaşır oldu”

6)Yukarıdaki metin hangi Türk destanından alınmıştır? Bu destanın kahramanı kimdir? Yukarıdaki metinden 

    destan unsurlarını belirleyiniz ve yazınız.

7Kitabın yazarı……………………………………bu eserde,……………………………temsilcisi  Kün Toğdı,……………………….temsilcisi Ay Toldı,     …………………… ……..temsilcisi Öğdülmiş, ……………………….temsil eden  Odgurmuş  ile bu dünya ve öbür dünyada mutlu olmanın yollarını anlatmıştır.

8)Destanlar oluşumları bakımından ……………………ve …………………………olmak üzere ikiye ayrılır.

9)……………………. yüzyıllarda yazıya geçirilen Dede Korkut Hikayeleri,  ……………………Türklerinin Müslüman olmayan düşmanlarıyla yaptıkları savaşları anlatır.Eserin, ….………..………ve ………………….. olmak üzere iki yazma nüshası bulunur. ……………………………….her  hikayelerin sonunda  ortaya çıkarak dua eder ve hikayeyi bir sonuca bağlar.

 

NOT DAĞILIMI:1,3,4,5,6.7 ve 9. sorular 10’ar puan; 2. soru 25 puan; 8. soru 5 puan’dır.

                  SÜRE: Bir ders saati

 

                                                                                                                                      07/01/2008

                                                                                                                                  Erol İYİSÖZLÜ

                                                         BAŞARILAR                                    Türk Dili ve Edebiyatı öğrt.

Powered by OrdaSoft!