ADI SOYADI:                                                    SINIF VE NO:

 

2005-2006 ÖĞRETİM YILI 10-SOSYAL BİLİMLER SINIFI 2. DÖNEM 2. TÜRK EDEBİYATI TARİHİ

                                                   YAZILI SINAV SORULARI  

 

“Begler atın argurup 

  Kadgu anı turgurup 

  Mengzi yüzi  sargarup

  Körküm angar türtülür”

1-Yukarıdaki dörtlükten yola çıkılarak aşağıdaki özelliklerden hangisine varılamaz?

A)İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait bir üründür.

B)Dörtlükte bir yaşam değerlendirmesi yapılmaktadır.

C)Hece ölçüsü ile söylenmiştir.

D)Bir sagudan alınmıştır.

E)Sözlü edebiyat dönemi ürünlerindendir.

 

2-Aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut Hikayeleri’nin özelliklerinden biri olarak  kabul edilemez?

A) Yazılı edebiyatımızın en önemli ürünlerindendir.

B)Nazımla nesir bir arada kullanılmıştır.

C)Her biri bir bütün olan  on iki  hikayeden oluşmuştur.

D)Destansal nitelikteki halk hikayeleridir.

E) Temiz bir halk Türkçesi ile söylenmiştir.  

 

3-Aşağıdakilerden hangisi doğal destanların nitelikleri arasında sayılamaz?

A)Olağanüstü olaylarla yüklü olma.

B)Ulusların ilkel dönemlerinin ürünü olma

C)Kimilerinde tarihsel gerçeklere yer verilmiş olma.

D)Toplumu derinden etkileyen olaylardan kaynaklanmış olma.

E)Nazım ve nesir bir arada kullanılmasıyla  oluşturulma.

 

4-Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ,sadece Türk destanları verilmiştir?

A)Alp Er Tunga - Oğuz Kağan – Türeyiş - Şehname

B)Şu - Türeyiş – Kalavela- Oğuz Kağan

C)Türeyiş – Alp Er Tunga – Oğuz Kağan – Şu

D)Oğuz Kağan – Alp Er Tunga – Şehname – Şu

E) Şehname – Oğuz Kağan – Şu- İlyada

 

5-   XI. Yüzyılda……………..ünlü sözlüğü Divanü Lügat-it Türk’te Türkçe’nin Arapça düzeyinde zengin bir dil olduğunu kanıtlarıyla 

  göstermiştir. XV. Yüzyılda ………………… de, Muhakemetü’l- Lügateyn  adlı yapıtıyla Türkçe’yi Farsça’yla  karşılaştırmış ve Türkçe 

 ’nin  Farsça kadar zengin bir dil olduğunu belirtmiştir.”

       Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A)Kaşgarlı Mahmut, Şemsettin Sami      

B)Yusuf Has Hacip , Fuat Köprülü

C)Yüknekli Edip Ahmet, Muallim Naci

D)Kaşgarlı Mahmut, Ali Şir Nevai

E)Yusuf Has Hacip , Aşık Paşa           

 

6-“ Uzun gözlem ve deneyimlerin sonucunda söylenmiş,doğa ve insan gerçeğini yansıtan dilsel değerlerdir.Biçim yönünden hem bir düz

    yazı cümlesi hem de bir şiir dizesi gibidirler.”

       Yukarıdaki satırlarda,İslamiyet  öncesi Türk edebiyatının hangi ürününden söz edilmektedir?

             A) Sav          B) Sagu       C) Koşuk        D) Destan        E)  Yazıt

 

I-Mevlana  II-Nedim   III-Baki    IV-Ali Şir Nevai    V- Fuzuli

7-Yukarıdaki şairlerden hangileri  aynı yüzyılda yaşamıştır?

A) I ile III    B) I ile IV    C) II  ile III    D)  III  ile V     E)  III  ile IV

 

     “Divan şiirinin klasik kadın portresi şöyledir:kara gözlü,ok kirpikli,beyaz tenli,servi boylu,nokta ağızlı,inci dişli, karınca belli…Bu sevgiliye bütün şairler ezbere aşıktır?

8-Yukarıda, Divan edebiyatı’nın hangi özelliği örneklendirilmiştir?

A)Belli başlı konular aşk, kadın,şarap vb. dir.

B)Düşünceler,ortaklaşa kullanılan birtakım mazmunlarla anlatılır.

C)Divan şiiri toplumdan kopuktur.

D)Divan edebiyatında doğa daha çok dekor olarak kullanılmıştır.

E)Duygu ve hayal inceliği lirizmi oldukça yükseltmiştir.

 

 

 

9-Aşağıdakilerden hangisi ,destan devri Türk edebiyatının özelliklerinden değildir?

A) Ürünlerinin genel olarak sözlü edebiyatın malı olması.

B)Bir zümre edebiyatı olmaması

C)kullanılan veznin nece vezni olması.

D)Dilde, yabancı dillerin etkisinin bulunması

E)Göktürk ve Uygur lehçelerinin kullanılması.

 

“Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib

  Kılma derman kim helakim zehri dermanındadır”

10-Yukarıdaki beyitte Divan edebiyatının ortak konularından hangisi işlenmiştir?

A)Aşk derdine derman bulunamayışı

B)Sevgiliye duyulan özlem

C)Aşk acısının insanı olgunlaştıracağı düşüncesi

D)Sevgilinin cefasının sürüp gitmesi için Tanrı’ya yakarış

E)Aşk acısından duyulan mutluluk

 

11-Nef’i’nin “Siham-ı Kaza” adlı eseriyle Şeyhi’nin “ Harname” si arasındaki ortak yön aşağıdakilerden hangisidir?

A)Aynı dönemin ürünü olmaları

B)Yazarlarının ölümüne neden olmaları

C)Konularının hiciv ( yergi) olması

D)Konularının övgü olması

E)Aynı olayı konu almaları

 

   Yüzyıllar boyunca Tekke şiirinin önderi sayılmış, şiirleri ile kafalara ve gönüllere Türkçe seslenmiştir.Tasavvuf akımını, taşkın ve gür lirizmi ile halka yansıtmıştır.Aruzla da şiirler yazmakla birlikte genellikle heceyi kullanmıştır. Bu şiirlerde kullanılan ana tema, Allah aşkı ve insan sevgisidir.” 

12-Yukarıda özellikleri belirtilen şair kimdir?

A)Yunus Emre B)Yusuf Has Hâcip  C)Mevlâna    D)Sultan Velet     E)Hacı Bayram Veli

 

 “ Türk edebiyatının zaman içindeki gelişimi şöyle sıralanabilir: Destan Devri, İslami Türk Edebiyatı,Tanzimat Edebiyatı,Servet-i Fünun

Edebiyatı,Fecr-i Âti Edebiyatı, Milli Edebiyat,Cumhuriyet Devri Edebiyatı, Çağdaş Türk Edebiyatı”

13-Türk Edebiyatının bu tarihsel sıralanışı hangi temel ilkeye bağlıdır?

A)Edebiyatımızın başka ulus edebiyatlarıyla olan ilişkisine

B)Edebiyat tarihçilerinin ortak anlayışına

C)Türk toplumundaki sosyal ve siyasal değişmelere

D)Tarihimizdeki önemli olayların ortaya çıkışına

E)Bu sıralamanın incelemede kolaylık sağlamasına

 

14-Aşağıdakilerin hangisi tümüyle İslamiyet öncesi Türk edebiyatını ürünlerinin adlarıdır?

A)Sav-semai-koşuk     B)Sav- sagu- koşma  C) Koşma-ninni- ağıt D)Sav- koşuk- sagu E)Destan- ağıt- koşuk

 

15- “ Katip Çelebi,17. yüzyılda yaşamış bir bilim adamıdır. Bibliyografya, tarih,coğrafya, hukuk gibi farklı alanlarda eserler vermiştir. Aşağıdakilerden hangisi Katip Çelebi’ye ait bir eser değildir?

A)Keşfü’z  Zünun    B) Cihannüma  C) Fezleke   D)Mizanü’l Hak  E)Seyahatname

 

16-“Divanü Lügat-it Türk” ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Yazarı Kaşgarlı Mahmut’tur.

B)Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır.

C)Türklerin yerleşim bölgeleri hakkında da bilgi verir.

D)Türkçe’nin Farsça’dan üstün olduğunu savunur.

E) Sözlü Türk edebiyatı örneklerini günümüze ulaştırmıştır?

 

17) “ XV. Yüzyıl Divan nesrinin en büyük sanatçısı……………’dır.Yazdığı ………………adlı yapıt süslü Divan nesrinin yetkin bir

  örneği  olarak kabul edilir.”

          Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilir?

A)Sinan Paşa- Tazarruname B)Mercimek Ahmet- Kaabusname  C) Katip Çelebi- Keşfü’z Zünun D) Naima-Naima Tarihi                          

                                                                      E) Evliya Çelebi- Seyahatname

18-“ Kavganın ve özgürlüğün sembol şairidir.Koçaklamaları ile ünlüdür.Yiğitlik,dostluk,aşk ve doğa sevgisini yalın bir dille anlatmıştır.Şiirleri,hikayeci aşıkların nesirle anlatılan hikayeleri arasına serpiştirilmiştir.”

        Bu parçada tanıtılan 16. yüzyıl halk ozanı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dadaloğlu   B)Dertli     C)Karacaoğlan      D) Köroğlu     E) Erzurumlu Emrah

 

19- “Divan şiirinin gerçek anlamda son büyük şairi olan …………………’in bütün şiirleri tasavvufla ilgilidir.Mevleviliği benimseyen şair , musiki sanatının da ustaları arasındadır.Didaktik tarzda yazdığı ve tasavvufu türlü aşamalarıyla anlattığı ………………mesnevisi

vardır.

      Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yazar ve eser isimlerinden hangisi getirilebilir?

A) Mevlana- Mesnevi   B)Süleyman Çelebi- Mevlid    C)Nabi – Surname    D)Şeyh Galip- Hüsn ü Aşk

 

 

20- “ ………..17. yüzyılda yaşamış Divan şairlerimizdendir.Edebiyatımızda düşündürücü ve öğretici gazelin temsilcilerindendir.Şiirle-

  rinde düşünce ve felsefi yapı ağır basar.Toplumcu,ahlakçı ve tenkitçidir.İslam ahlakı,devrin yaşayış ve törenlerini oğullarına öğretmek 

  için yazdığı …………………..ismli eseri çok önemlidir?

         Boş bırakılan yere aşağıdaki yazar ve eser isimlerinden hangisi getirilebilir?

A) Şeyh Galip- Hüsn ü Aşk  B)Fuzuli- Şikayetname C) Nabi – Hayriyye  D)Ahmedî – Cemşid ü Hurşid  E)Ali Şir Nevai-Hayretü’l Ebrar

  

21-Aşağıdakilerden hangisinde Divan edebiyatında fabl türüne örnek sayılabilecek manzum hikaye ve bu hikayenin yazarı verilmiştir?

A)Surname- Nabi   B)Harname-Şeyhi  C)Şikayetname – Fuzuli  D)İskendername- Ahmedi  E) Siham-ı Kaza – Nef’i

 

 

22- Nedim’le Fuzuli’yi karşılaştıran aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)Nedim şiirine günlük hayatı yansıtmış;Fuzuli ise bundan kaçınmştır.

B)İkisi de kasideden çok gazelde başarılı olmuştur.

C)İkisinin de “Divan”larından başka “Mesnevi” leri de vardır.

D)İkisinde de dil çağdaşlarına göre daha sadedir.

E)Fuzuli tasavvuftan esinlenmiş,Nedim tasavvufla hiç ilgilenmemiştir.

 

 

23-Aşağıdakilerden hangisi bir mesnevi değildir?

A) Hüsn ü Aşk   B) Leyla vü Mecnun C)Vesilet’ün Necat D) Harname  E)Kanuni Mersiyesi

 

 

24- Aşağıdakilerden hangisi Tekke edebiyatının bir özelliği değildir?

A) Nazım birimi dörtlüktür.

B)Dil, halkın anladığı konuşulan Türkçedir.

C)Genellikle hece ölçüsü kullanılmıştır.

D)Nazım türleri:İlahi,semai,varsağı ve ağıttır.

E)Allah ve insan sevgisi lirik bir anlayışla işlenmiştir.

 

25- Aşağıdakilerden hangisi bir mektuptur?

 

A)Surname  B)Harname  C)Şikayetname  D)Sefaretname  E)Tazarruname

  

                                                                                                                

 

NOT: Her soru 4 puandır. SÜRE : 30 dakikadır.                                                                                    23/05/2006

                                                                                                                                                             Erol İYİSÖZLÜ

                                                                                                                                                            T. Dili ve Edb. Öğrt.   

 

 

                                                                                     BAŞARILAR DİLERİM                                                                                                                                                

 

 

 

       

Powered by OrdaSoft!