Doğum yeri, o devir Rumeli'sinin kültür ve edebiyat merkezlerinden olan Vardar Yenicesi'dir. Asıl adı Mehmed olan Hayâlî Bey, düzenli ve tam bir tahsil görmedi. Henüz çocuk denecek yaşta, Hayderî seyhi Baba Ali Mest-i Acemî'nin çevresindeki dervislere katıldı, onlarla birlikte çesitli sehir ve kasabalarda gezip dolaştı.
     İstanbul'a gelince siirleriyle çevresinin dikkatini çekti. Defterdar İskender Çelebi ve sonra Sadrazam İbrahim Paşa'nın sevgi ve himayesini kazandı. Kânûnî'nin nedimleri arasına girdi ve sancak beyi oldu. 1557'de Edirne'de öldü.
     Hayalinin zenginliği, lirizminin kuvvetli olusuyla Klasik Türk şiirinin üstün değerlerinden biridir. Tasavvufla beslenmis ince, zarif ve âhenkli gazelleri onu, Kânûnî devrinin Necâtî ile Bâkî arasında yetismis en büyük şairi mertebesine yükseltmistir.