Минкюллю уьйде тувгъан, къырда оьсген.
Гьарай бугюн арт елкесин чач гесген,
Туварлагъа йимик тюк битген,
Къатын-къызгъа йимик алай чач битген,
Ачылгъан ерин гюн ашап,
Ябулгъан ерин бит ашап,
Къоркъунчлу талалгъа къош тикген,
Къабургъасын къый гесген;
Къозуларын сакълап, алай, къой да этген,
Къочкъарлар сакълап, алай, ирк де этген,
Къорукълу бир авлакълагъа къой яйгъан,
Къозуларын къойлар йимик отлатгъан,
Чергес ёлда гючюклерин гьаплатгъан,
Бары халкъны тамашагъа бакълыргъан
Геч гелгенни къондургъан,
Ач гелгенни тойдургъан.
Чырмавукълар эди ятывунг,
Чирик тёнгек эди башлыгъынг,
Сени бизге шинталарынг багъырдан,
Ичкилер бердинг бизге чагъырдан.
Алты айлар бола атанг сагъа къыз да алгъан.

Юрюп гелген шонда бирев уьстюне.
Юрюп гелип, огъар салам берди, дей:
- Ай, Минкюллю, уьйге неге къайтмайсан,
Бешигинде айтылгъан,
Беш яшындан тутуп сагъа гелешген,
Уьйге къайтып, яш олжанга етишип,
Гьалынг-гюнюнг огъар неге айтмайсан?

Шону да айтып, гелген бирев гетди, дей.
Шо заманда итлерингни чакъырдынг:
- Гьей, мени къош инангъан уьч итим,
Уьч итим де неге бола - уьч иним!
Къой да, къош да бугюн сизге аманат,
Атайыма барып сама гелейим,
Уьйдегилени гьалын-гюнюн билейим.
- Сен чи уьйге, вай, Минкюллю, барырсан,
Уьйдегилени гьалын-гюнюн билерсен.
Минкюллю, урулар гелсе, тутарбыз,
Бёрюлер гелсе, чайнап ютарбыз,
Аты гючлю асгер гелсе, нетербиз?
Къойну-къошну саякъ къоюп гетербиз.
- Уьч гюнлер болсун мени болжалым,
Уьч гюнлерден мен шунда къайтып гелмесем,
Уьч окълардан болсун мени ажжалым!

Тавукъ бозунг1) шонда тартдынг сен,
Ону уьстюне агъач еринг артдынг сен,
Ону уьстюне къарчыгъадай къондунг сен,
Бавуруна уьч къамучу урдунг сен,
Орам деген уллу ёлгъа чанг салып,
Алтынчы аркъалагъа анг салып,
Эндирейге тувра чабып бардынг сен,
Эндирей сени элингдир,
Эндирей кёп сюеген ерингдир.
Биринчи гюн бир къаршыгъа чыкъдынг сен,
Айханымны мунда гёрмединг;
Экинчи гюн бир къаршыгъа чыкъдынг сен,
Айханымны онда гёрмединг,
Уьчюнчю гюн бир къаршыгъа чыкъдынг сен,
Айханымны дагъы гёрмединг2).
Къонгуравлу къазархынгны къолгъа алып,
Дёртюнчю гюн бир къаршыгъа чыкъдынг сен,
Акъ къалайлы къумманларын къолгъа алып,
Арив юзюнтанг вакътиде ел къагъып,
Къыркъ да къаравашын иертип,
Айханымны абзарларда гёрдюнг сен.
Къолунгдагъы марал тасма къазархы,
Къатты тартып уьэюлюрдей, урдунг сен,
Ол къумманны къулагъына тийди, дей,
Айханым шонда айта турмаймы:

-Ай, Минкюллю, неге болдунг кюкюлю?!3)
Сени магъа эр экенинг ким билмей?
Къуммангъа урмай, душмангъа ур огъунгу!
Ай, Минкюллю, мен чи къачып гетмеймен,
Ай, Минкюллю, мен чи гёчюп гетмеймен,
Къыйын болгъан, бугюн сагъа гюч болгъан,
Яшдан берли жыйгъан малынг пуч болгъан:
Къонакъ къызбай сени башынг алдатгъан,
Къалмукъ сени къазархынгны яллатгъан,
Есир улан, шинталарынг увалгъан,
Къош отавунг энни сени дув къалгъан,
Къойларынгны жыйып алып, гьайдагъан,
Гючюклер сакълап этген итлеринг -
Итлерингни шёшге булан пайлагъан!

Къолунгдагъы къазархынгны ташладынг,
Чабып бардынг атайынгны уьстюне:
- Жаным атам, жан атам,
Жаным булан тенг атам,
Ел етмейген къара атынгны берсене!
- Ел етмейген къара атым,
Ону бугюн дос мингенге ошайдыр.

- Жаным атам, жан атам,
Жаным булан тенг атам,
Окъ оьтмейген гёк гюбенгни берсене!
- Окъ оьтмейген гёк гюбем,
Ону да дос гийгенге ошайдыр.

- Аллагьисен, атайым,
Къара къынлы къылычынгны берсене!
- Къара къынлы къылычым
Дос такъгъангъа ошайдыр.

- Аллагьисен, атайым,
Алтав тартмас адирненгни4) берсене!
- Алтавлар тартмас адирнем,
Ону да дос элтгенге ошайдыр.

- Атам, сени ел етмейген къара атынг,
Шо да сагъа эливашгъа союлсун!
Окъ оьтмейген гёк гюбенг,
Шо да бугюн къайчылагъа тувралсын!
Алтав тартмас адирненг,
Ярлардан тюшюп, шо да увалсын!
Ел етмейген къара атынг
Болсун мени къош гёчюрген алашам,
Окъ оьтмейген гёк гюбенг
Болсун мени къой савагъан чепкеним5),
Къара къынлы къылычынг
Болсун мени белимдеги гьанапим6),
Алтавлар тартмас адирненг
Янчыкъдагъы чарыкъ тигер биз болсун,
Къоркъуп къайтса, сени уланынг къыз болсун!
Шу уьйлерде бир ай гьарай-яс болсун,
Атам, алдын сени башынг тас болсун!
Батагъа, бусурманлар, батагъа,
Вев, адаршай сенден болгъан атагъа!

Тавукъ бозунг шонда тартдынг сен,
Ону уьстюне агъач еринг артдынг сен,
Ялан къаптал савутларынг сермединг,
Яланаякъ тавукъ бозунг ерлединг,
Ону уьстюне къарчыгъадай къондунг сен,
Бавруна уьч къамучу урдунг сен,
Орам деген уллу ёлгъа чанг салып,
Алтынчы аркъалагъа анг салып,
Къошунга тувра чабып бардынг сен,
Къошунгну орнун сувуп-бузлап тапдынг сен.
Алтынчы аркъалагъа етгинче,
Алтмыш душман оьлтюрюп,
Санына алты яра гелтирип,
Ач ичеги аягъына чырмалып,
Токъ ичеги токъсан тогъуз тувралып,
Къараташ деген къара итинг
Барындан да артыкъ чыкъгъан игитинг,
Кёкге багъып улуй туруп тапдынг сен.
Шо Минкюллю бетин ари бурду, дей.

- Ай, Минкюллю, бетинг ари бурасан,
Ат уьстюнде турма неге боласан?
Сан-санларым толуп тура къанымдан,
Бары гьакъылым гетген мени башымдан.
Уьч гюнлер тюгюлмю эди болжалынг?
Уьч гюнден мунда къайтып гелмесенг,
Уьч окълардан тюгюлмю эди ажжалынг?
Мюнкюллю, сени йимик ким болсун?!
Ай, Минкюллю, авуп атдан тюшсене,
Кисенгден тасма бизинг чыгъарып,
Къурсагъыма кёклеп ямав салсана,
Экев болуп шо явлагъа барайыкъ,
Душманланы эркибизге алайыкъ,
Башына яман гьаллар салайыкъ!..

Авуп атдан тюшдюнг сен,
Къурсагъына шону ямав салдынг сен,
Экев болуп, шо явлагъа бардынг сен.

Еттинчи аркъалагъа етгинче,
Етмиш душман оьлтюрюп,
Санына етти яра гелтирип,
Ач ичеги аягъына чырмалып,
Токъ ичеги токъсан тогъуз тувралып,
Сарикъыз деген сари итинг
Барындан да артыкъ чыкъгъан игитинг,
Кёкге багъып улуй туруп тапдынг сен.
Шо Минкюллю бетин ари бурду, дей.

- Ай, Минкюллю, бетинг ари бурасан,
Ат уьстюнде турма неге боласан?
Уьч гюнлер тюгюлмю эди болжалынг?
Уьч гюнлерден мунда къайтып гелмесенг,
Уьч окълардан тюгюлмю эди ажжалынг?
Минкюллю, сени йимик ким болсун?!
Вай, Минкюллю, авуп атдан тюшсене,
Кисенгден тасма-бизинг чыгъарып,
Къабургъама ёрмеп ямав салсана,
Уьчев болуп шо явлагъа барайыкъ,
Душманланы эркибизге алайыкъ,
Башына яман гьаллар салайыкъ!..

Авуп атдан тюшдюнг сен,
Къабургъагъа, ёрмеп, ямав салдынг сен,
Уьчев болуп, шо явлагъа бардынг сен.

Сегизинчи аркъалагъа етгинче,
Сексен душман оьлтюрюп,
Санына сегиз яра гелтирип,
Ач ичеги аягъына чырмалып,
Токъ ичеги токъсан тогъуз тувралып,
Акъташавух деген акъ итинг
Кёкге багъып улуй туруп тапдынг сен.
Шо Минкюллю бетин ари бурду, дей.

- Ай, Минкюллю, бетинг ари бурасан,
Ат уьстюнде турма неге боласан?
Уьч гюнлер тюгюлмю эди болжалынг?
Уьч гюнлерден мунда къайтып гелмесенг,
Уьч окълардан тюгюлмю эди ажжалынг?
Минкюллю, сени йимик ким болсун?! 
Авуп атдан тюшсене,
Кисенгден тасма-бизинг чыгъарып,
Къурсагъыма, кёклеп, ямав салсана -
Дёртев болуп шо явлагъа барайыкъ,
Душманланы эркибизге алайыкъ,
Башына яман гьаллар салайыкъ!

Авуп атдан тюшдюнг сен,
Къурсагъына кёклеп ямав салдынг сен,
Дёртев болуп шо душмангъа бардынг сен.
Акъташавух деген акъ ити
Шо явларда чырмалыша, ябуша,
Асгерлени башын тутуп, уруша.
Бурулуп, Чергес ёлгъа къараса,
Минкюллюню бары да малы гьайдалгъан.
- Увуртларым булан сув берген,
Гьей, мени къарабашлы эркечим,
Ясавулну эки неге ачмайсан,
Душманланы якъ-ягъына чачмайсан,
Сиривлеринг алып, неге къачмайсан,
Болгъан ишни магъа неге айтмайсан?!

Минкюллюню къара башлы эркечи
Ясавулну эки янгъа ачды, дей,
Душманланы эки янгъа чачды, дей,
Сиривлени, алып, шонда къачды, дей,
Къайтып гелген къош отавну оьзюне,
Налат болсун душманланы юзюне!

Айланасын алгъан Ана-Терк,
Бакъаланы бавру батмас кёл болсун,
Къозалакълар7) юрюр йимик ёл болсун!
Шо душманны тувра артындан барман деп,
Шо душманны къыркъып чыкъгъан алдына.
Айланышгъан шонда, урушгъан,
Душманлардан антгъа янгыз бир къалгъан
Шол имансыз тартып огъун урду, дей,
Минкюллюню жан ерине тийди, дей.
Минкюллюге онгсуз яра урулгъан,
Тавукъ бозу онглу - терсли бурулгъан.
Минкюллю шонда айта турмаймы:

- Гьей, мени къош инангъан уьч итим!
Уьч итим де неге бола - уьч иним!
Уьч итимни энни мени бириси,
Ичиндеги арслан-тулпар тириси,
Айханымгъа белги алып барыгъыз!

Уьч итини энни бириси,
Ичиндеги арслан-тулпар тириси
Айханымгъа белги алып барды, дей,
Шо сагьатда Айханым да гелди, дей.
Жан еринден тартып окъну алды, дей,
Шо сагьатда Минкюллю де оьлдю, дей.
Айханым шонда айта турмаймы:
- Эренлерми эдинг, эрми эдинг,
Эренлер булан тенгми эдинг...

Шонда Айханым Минкюллюню хынжалын чыгъарып, сабын Минкюллюню тёшюне тиреп, учун оьзюне басып оьлген дей.



1) Боз тавукъгъа ошашлы тюсю булангъы ат. 
2) Айханымны бу гезик де гёрмединг деген маънада. 
3) Осал, кукай йимик деген маънада. 
4) Адирне - экиге миндирип, чагъагъан окъ-жая. 
5) Къой савагъанда гиеген чепкеним деген маънада. 
6) Гьанапим - мунда хынжалым деген маънада. 
7) Къозалакъ - арба.