LİSE 2 TDE

 1.  Kanunî Sultan Süleyman'ın yakın ilgisini görmüştür. Mükem­mel bir söz ustasıydı. İstanbul Türkçesini yaygın bir şiir dili haline getirmiştir. Genellikle din dışı konularda yazmıştır. Ahenk ve musikiye önem vermiştir. Kelimeleri iyi se­çer ve yerinde kullanırdı. Söz sanatlarına ve zekâ oyunla­rına yer vermiş, aşırılığa kaçmamıştır. Yedi bentten meydana gelen "Kanunî Mersiyesi" ile ünlüdür.

        Sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

 

A)     Zati

B)      Fuzûlî

C)      Nef'î

D)     Nâbî

E)      Baki

 

2.   Dadaloğlum yarın kavga kurulur 

     Öter tüfek davulbazlar vurulur  

     Nice koç yiğitler yere serilir

     Ölen ölür kalan sağlar bizimdir

        Bu mısralar "koşma" biçiminde söylenmiş bir şiirden alınmıştır. Bu şiir, konusuna göre, aşağıdakilerden hangisi olabilir?

 

A)     Güzelleme

B)      Ağıt

C)      Varsağı

D)     Koçaklama

E)      Taşlama

 

3.  Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe’yi işgal etmesi üzerine XV. yy’da Aydınlı Visali’nin başlattığı ve XVI. yy da Tatavlalı Mahremi ve Edirneli Nazmi’nin devam ettirdiği ve Türkçe sözcüklerle şiir yazma çalışmaları aşağıdaki akımlardan hangisini doğurmuştur?

 

A)     Rindane Şiir

B)      Yerlileşme Akımı

C)      Süslü Nesir

D)     Türkî -î Basit

E)      Hikemi Şiir

 

4.Aşağıdaki divan şairi ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

 

A)      Süleyman Çelebi-Seyahatname

B)      Şeyh Galip- Hüsn ü Aşk

C)      Fuzuli- Beng ü Bade

D)      Ali Şir Nevai- Leyli vü Mecnun

        E)  Şeyhi-Harname

5.    16. yy.da biri saray çevresinde diğeri ise halk içinde, Divan Edebiyatının en seçkin örneklerini veren iki şairimiz aşağıdakilerden hangileridir?

 

A)     Şeyh Galib-Nedim

B)      Bağdatlı Ruhi-Naili

C)      Nabi- Nef'i

D)     Bakî–Fuzûlî

E)      Zati- Hayali

 

6.  Biyografi türüyle benzerlik gösteren eserlere Divan Edebiyatında ne ad verilir?

 

A)     Şehrengiz

B)      Tezkire

C)      Hamse

D)     Münşeat

E)      Siyer

 

7.  Mesnevî nazım şekliyle yazılmıştır. Eser hükümdara siyasî öğütler vermek amacıyla yazılmış, didaktik bir nitelik taşır. Alegorik sembolik bir anlatımı vardır. Eserin geçiş dönemi­ ne ait olduğu sanılmaktadır. Eser 6645 beyit ve 173 dörtlük­ten oluşmuştur. Hakaniye lehçesi ile yazılmıştır.

      Yukarıda özellikleri belirtilen eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

 

A)    Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacip

B)      Hayriye - Nâbî

C)      Atabetü'l Hakayık - Edip Ahmet

D)      Divan-ü Hikmet - Ahmet Yesevî

       E)   Divan-ı Lugat-it Türk - Kaşgarlı Mahmut

 

8.     Gittin amma ki kodun hasret ile canı bile

         İstemem sensiz olan sohbet-i yaranı bile

      Beyitte, Divan Edebiyatı’nın ortak konularından hangisi ele alınmıştır ?

 

A)      Aşkın ıstırabını isteyiş

B)      Sevgilinin Özellikleri

C)      Ayrılık acısı

D)      Sevgilinin vefasızlığı

E)      Sevgilinin naz ve işvesi

 

 Soru9.  Aşağıdakilerden hangisi edebiyatımızda ünlü bir mektuptur?

 

A)     İskendernâme

B)      Garipnâme

C)      Harnâme

D)     Şikayetnâme

E)      Zafernâme

 

10.  Olaylar bir kahramanın etrafında döner. Şiir şeklinde yazıl­mıştır. Konu milleti yakından ilgilendirir. Hızlı bir zaman akışı vardır. Tarihe ışık tutarlar. Tabiat olayları ön planda ve canlı bir şekilde tasvir edilir. Belli bir coğrafyaya yer verilir. Kişileri soyludur. Olağanüstü yaratıklar da yer alır. Anadilin en güzel örneklerini oluştururlar. Anonimdirler.

        Yukarıdaki tanım aşağıdaki hangi türün özellikleri olabi­lir?

 

A)            sav

B)      türkü

C)      destan

D)     koşuk

E)      sagu

 

11.  Aşağıdakilerden hangisi Yunus Emre ile Mevlânâ'nın ortak özelliklerinden biri olamaz?

 

        A)                   Genellikle dinî-tasavvufi konuları ele almaları

        B)    Ölümsüz bir Türkçe’yle yazmaları

        C)    13. yüzyılda yaşamaları

        D)    Vahdet-i Vücut felsefesini işlemeleri

        E)     Her türlü inanç ayrılığına karşı çıkmaları

 

12.  Aşağıdakilerden hangisi Klâsik Edebiyat şairlerinden bi­ri değildir?

 

A)  Gevherî

B)    Bağdatlı Ruhî     

C)    Hoca Dehhanî    

D)    Süleyman Çelebi     

        E)    Şeyhi

 

13.  Aşağıdakilerden hangisi klâsik şiirin belirleyici özellikle­rinden değildir?

 

A)    Söz sanatlarındaki ustalık başarının ölçüsü sayılmıştır.

B)      Bütün güzelliğine değil, parça güzelliğine önem verilmiştir.

C)      Yaşamı ilgilendiren somut konuları işler.

D)      Duygu ve düşünceler kalıplaşmış birtakım mazmunlarla anlatılmıştır.

       E) Genellikle tam ve zengin kafiye kullanılır.

14.  İslâmiyet öncesi Türk şiiri için aşağıdakilerden hangisisöylenemez?

 

A)      Hece ölçüsü kullanılmıştır.

B)      Cönk denilen kitaplarda toplanmıştır.

C)      Yuğ, şölen, sığır gibi törenlerden doğmuştur.

D)      Dörtlüklerden oluşur.

        E)    Aşk, tabiat, ölüm gibi konuları işler.

 

15.  Sordum sarı çiçeğe benzin neden sarıdır

        Çiçek eydür derviş baba ahım dağlar eritir

        Bu dizilerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

 

A)      kinaye-tevriye

B)      teşbih-istiare

C)      teşhis-intak

D)     benzetme-tezat

E)      mübalağa-intak

 

 

16.  Yumdu dünyaya elâ gözlerini

        Bu mısrada geçen söz sanatının bir benzeri aşağıdaki­lerden hangisinde vardır?

 

A)      Durmuş saat gibiydi durup geçmeyen zaman.

B)      Tekerlekler yollara bir şeyler anlatıyor.

C)      Rüya gibi bir yazdı yarattın hevesinle.

D)      Gün bitti. Ağaçta neşe söndü.

    E)   Makbul isen hitabına herkes kulak tutar.         

 

17. "Bülbülün feryadı gülü ağlatır seherde" mısraındaki edebî sanat aşağıdakilerden hangisinde vardır?

 

A)      Vardım baktım kapıları sürgülü

B)      Bir âh çeksem dağı taşı eritir

C)      Sakın deme şöyle böyle bir söz

D)      Gözyaşı dindi, hıçkırıkları sustu yağmurun

    E)   Nefes alırsam bil ki senin içindir çiçeğim

 

18.  Padişah, meclisinde bulunanlara birer altın verir. Mecliste bulunan şair nasıl olursa altını elinden düşürür. Sehpanın al­tına kaçan altını almak için eğilen şaire padişah: "Niçin öyle iki büklüm oldunuz?" diye sorar. Şair: "Tekrar ayağınıza ka­panmak için." der.

        Bu paragrafta anlatılan olay hangi edebî sanata örnek olarak verilebilir?

 

A)      mecaz-ı mürsel

B)      hüsn- i tâlil

C)      kinaye

D)     teşbih

E)      tenasüb

 

19.  Kinaye, bir sözcüğü hem gerçek hem de mecaz anlama ge­lebilecek şekilde kullanmaktır. "Onun kapısı herkese açıktır." örneğinde olduğu gibi.

        Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde kinayeli bir kulla­nım vardır?

 

A)      Bugünlerde ne yaptığını hiç bilmiyor.

B)      Bu davranış hiç yakışır mı sana?

C)      Böyle lâflara kulak asmayız biz.

D)      Ne desen nafile; yüzü kızarmıyor.

    E)   Bu kadar üstelemen gerekmez.

 

 

20.       Bülbül selâmı sabahı kesti seherden
            Gülün şikâyeti viran bahçelerden

        Yukarıdaki mısralarda altı çizili kelimelerle hangi sanat yapılmıştır?

 

A)      kinaye

B)      hüsn-i talil

C)      tenasüp

D)      tevriye

E)      telmih

 

 

21.  İlk tezkireyi yazan şairimizdir. Beş mesnevî yazarak ham­se sahibi olmuştur. Türk dilinin Farsçaya karşı en etkili savunuculuğunu yapmıştır.

        Sözü edilen XV. asır şairi kimdir?

 

A)      Ali Şir Nevâî

B)      Fuzûlî

C)      Baki

D)      Şeyh Galip

E)      Nedim

 

22.  XV. yüzyılın tanınmış şairlerindendir. Tasavvufun etkisinde kalmıştır, İran edebiyatında Şirazlı Hafız'dan etkilenmiştir. Çağının Türkçesini tüm incelikleriyle kullanmıştır. Harname adlı eseri sembolik bir anlatım taşır. Hayvan hikâyesi ile sos­yal bozukluklar anlatılmıştır. Bu yönüyle, eser fabl türüne ilk örnektir.

        Yukarıda özellikleri belirtilen şair aşağıdakilerden hangi­sidir?

 

A)      Şeyhî

B)      Nesimî

C)      Süleyman Çelebi

D)      Ali Şir Nevaî

E)      Ahmedî

 

23.  Urfalıdır. 17. yüzyılda yaşamıştır. Şiirlerinde ahlâk, din, sos­yal ilişkiler gibi konular ağır basmaktadır. Hayriye isimli eseri onu diğer şairlerden ayırmaktadır.

        Sözü edilen şair kimdir?

A)      Nefî

B)      Nâbî

C)      Şeyh Galip

D)      Neşâti

E)      Nailî

 

24.  15. yüzyılda Ali Şir Nevâî tarafından Türkçenin zenginliğini ka­nıtlamak amacıyla yazılmıştır. Eserin adı iki sözlüğün karşılaş­tırılması anlamına gelir. Yazar eserinde Türkçenin kültür ve edebiyat dili olarak Farsçadan üstünlüğünü göstermektedir.

        Yukarıda hakkında bilgi verilen eser aşağıdakilerin han­gisidir?

 

A)    Hüsrev û Şîrin

B)      Mevlit

C)      Muhakemet'ül – Lugateyn

D)      Leyla ve Mecnun

       E)   Hayrabad

 

25.    "Türk Oğuz beyleri, milleti işitin;

   Üstte gök basmasa, altta yer delinmezse

                  Türk milleti ülkeni, töreni kim bozabilir?"

        sözleriyle başlayan, Türklerin yaşayışı, sosyal yaşamını, kültürel değerlerini, örf, âdet ve geleneklerini, devlet anlayışları­nı yansıtan bu ürünler edebiyatımızda ilk yazılı ürünler ola­rak bilinir.

      Yukarıda sözü edilen edebiyat ürünleri aşağıdakilerden hangisidir?

 

A)      Dede Korkut Hikâyeleri   

B)      Ergenekon Destanı

C)      Kutadgu Bilig     

D)      Göktürk Yazıtları

       E)   Şecere-i Türkî

 

                                       CEVAP ANAHTARI

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

A

B

D

A

D

B

A

C

D

C

B

A

C

B

C

E

D

B

D

C

21

22

23

24

25

26

27

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A

A

B

C

D