Yirminci yüzyılın başında, birinci Rus devriminin çalkantıları içinde, çarlık yönetimine karşı, yazdıkları şiirlerle uyanış çağrıları yapan iki büyük şair: Biri henüz on beş yaşındaki Çuvaş K. V. İvanov,'diğeri ise on dokuz yaşındaki Tatar A. Tukay. İlki yirmi beş, ikincisi ise yirmi yedi yıllık kısacık yaşamlarına sığdırdıkları mücadeleleri ve şiirleriyle, bugün Çuvaş ve Tatar halklarının en büyük, en verimli şairleri olarak tanınıyorlar.

Tukay adı ve Tukay'ın şiirleri Türk insanı için yabancı değil. Bu konuda yapılmış araştırmalara rastlamak mümkün. İvanov ise, Tukay'la yaşamları arasındaki ilginç benzerliklere, Çuvaş ve Tatar toplumsal hareketlerinde, Çuvaş ve Tatar şiirinin gelişmesinde üstlendikleri rollerin aynılığına karşın (1990 yılı İvanov'un yüzüncü doğum yılı olması nedeniyle UNESCO tarafından İvanov yılı ilan edilmiş olsa da Türkiye'de adı duyulmamış bir şair. Bu nedenle, temelleri İvanov tarafından atılmış olan modern Çuvaş şiirinin doğuşu özellikle İvanov ve Tukay ilişkisi çıkış noktası alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Modern Çuvaş şiirinin doğuşu on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısındaki toplumsal hareketlerden. özgürlük mücadelelerinden bağımsız düşünülemez. Bölgedeki diğer halklar gibi Çuvaşlar için de 19. yüzyıl bir kimlik arayışı dönemi olmuştur.

Çoğunluğu Orta Volga bölgesindeki Çuvaş Cumhuriyeti içinde yaşayan ve 1979 sayımına göre toplam sayıları 1.751. 366 olan Çuvaşlar (Akıner 1983:72-73), yaygın kanıya göre Bulgar 

....

http://yunus.hacettepe.edu.tr/~eminey/makaleler/yilmazkbol2.pdf




* Yard. Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi