Özbekistan'ın meşhur Türkologlarından Kazakbay Mahmudov vefat etti.

     Özbekistan'ın tanınmış ilim adamlarından olan Kazakbay Mahmudov,  çiftçi bir ailenin çocuğu olarak 1922 yılında Fergana Vadisi vilayetlerinden Babür Şah’ın memleketi Andican’a bağlı İzbaskan/İzbasgan kasabasına bağlı Nisan (Çuvama) köyünde dünyaya gelmiştir.
     Kayıtlarda 1922 yazan doğum tarihinin 1925 olduğunu belirten Kazakbay Mahmudov, 92 Kıpçak boyundan birinin adı olan Ming soyundan gelmektedir. Babası Mahmud Ali, annesi ise Hayrunnisa Törekul Baykızı’dır. Beş yaşında babasını kaybeden Kazakbay Mahmudov, annesi ve ağabeyinin himayesinde yetişmiştir. Atalarından beş kişinin Bey unvanı aldığı hatta birinin Divan Beyi olduğunu belirten Kazakbay Mahmudov kendisi doğduğunda aldığı ilk isim Sultan Bek iken sonraları kayıtlarda "Kazakbay" olarak yer almıştır.
     1958 yılında Andicanlı olan Abdurahman kızı Munise Hanımefendi ile dünya evine giren Kazakbay Mahmudov’un bu evlilikten 4 kız ve 1 erkek olmak üzere toplam 5 çocuğu olmuştur. Kızlarının tamamı üniversite mezunu olan Kazakbay Mahmudov’un 10 torunu bulunmaktadır. Taşkent’te şehir merkezine yaklaşık bir saate mesafede avlulu ve mütavazi bir evde torun ve çocuklarıyla hayat süren Kazakbay Mahmudov kendisini Türklük bilimine adamış bir insandır.
     1934 yılında ailesiyle birlikte Taşkent’e sürgüne gönderilen Kazakbay Mahmudov Andican’da başladığı ilk öğrenimini4 Taşkent’te tamamlamıştır. 1950 yılında Orta Asya Devlet Üniversitesi (şimdiki Özbekistan Milli Üniversitesi) ne intisab etti. Burada Şark Fakültesine kaydolan Kazakbay Mahmudov İran-Afgan Dilleri Bölümünü tamamladı (1956). Arapça, Farsça, Orta Türkçe ve Rusça sahasında kendini yetiştiren Kazakbay Mahmudov fakülteden mezun olduğu yıl Puşkin Dil ve Edebiyat Enstitüsünde (şimdiki Alişir Nevaî Dil ve Edebiyat Enstitüsü) araştırmacı olarak çalışmaya başladı (1956-1986). Tam otuz yıl boyunca bu enstitüde araştırma ve çalışmalarını yürüten Kazakbay Mahmudov, Atebetü’l-Hakayık’ın ses ve etimolojisi üzerinde doktora tezi hazırladı. Bu çalışma daha sonra birtakım ilave ve değişikliklerle yayımlanmıştır. Ahmet Bican Ercilasun Türk Dili tarihi hakkında hazırlamış olduğu çalışmasında Kazakbay Mahmudov’un bu çalışmasından bahsetmektedir.
     Puşkin Dil ve Edebiyat Enstitüsündeki çalışmalarına devam eden Kazakbay Mahmudov Türkoloji sahasındaki uzmanlığını fonetik ve morfolojik sahada yoğunlaştırmıştır. Nitekim doçentlik tezinde10 de 13-14. asır Türkçe eserlerin fonetik sistemini ele alan mükemmel bir çalışma hazırlamıştır.
     1986-1995 yılında Ebu Reyhan Biruni Şarkşinaslık Enstitüsü Yazma Eserler Kütüphanesinde de çalışan Kazakbay Mahmudov, 1995’ten 2010 yılına kadar da aktif olarak Devlet Şarkşinaslık Enstitüsü Türkoloji Bölümünde lisans ve yüksek lisans dersleri vermiştir. İlerlemiş yaşına rağmen ilmî çalışmalardan ve bilimsel ortamlardan bir türlü kopamayan Kazakbay Mahmudov yayın çalışmalarını sürdürmekte ve düzenli aralıklarla Devlet Şarkşinaslık Enstitüsü Türkoloji Bölümüne gelmekteydi.
     Türkiye (1998), Rusya (1982), Kazakistan (1975), Azerbaycan (1990) gibi değişik ülkelerde bilimsel toplantılara davet edilmiş olan Kazakbay Mahmudov Türk dili tarihi fonetik sistemi alanındaki çalışmaları ile öne çıkmıştır. Türkiye’den gelen bilimsel davet mektuplarının bilinçli olarak kendisine ulaştırılmadığını belirten Kazakbay Mahmudov bütün engeller ve kıt imkanlara rağmen bilimsel çalışmalarına hız kesmeden devam etmiştir. 1. Kadimi Türkistan
2. Şecere-i Terakime (Ebu'lgazi Bahadır Han) İncelemesi
3. Hibet'ül-Hakayık (Atabat'ül Hakayık) Fonetik ve Morfolojik Hususiyetleri
4. Ebu Ali İbni Sinanın Fonetik Eseri
5. 13.-14. Asır Türki Yazılı Abideler Dilinin Fonetik Sistemi
6. 11.-14. Asırda Türki Yazılı Abideler
7. Türki Tefsir
8. Özbek Dilinin Fonetiği
Çeşitli ilmi dergilerde yayımlanan makaleleri.
     Sadece Türk dili çalışmaları yapmakla yetinmeyen Kazakbay Mahmudov aynı zamanda iyi bir tarihçiydi.
     Merhuma Allah'tan rahmet, dostlarına ve Türkoloji camiasına başsağlığı dileriz.

Ayrıntılı bilgi için: http://www.journals.istanbul.edu.tr/tr/index.php/turkdili/article/view/18734/17927