Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Kırgızistan ziyareti bitti. Ziyaretin Kırgızistan medyasındaki analizi:

      Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kırgızistan’a resmi bir ziyareti sona erdi. Beklendiği gibi, bu ziyaret iki ülke arasında işbirliğin daha derinleşmesine yeni bir adım oldu. Kırgızistan ve Türkiye daha önce de özel ilişkileri ile ayırt ediliyordu, iki ülkenin üst düzey yetkililerinin karşılıklı ziyaretleri ilişkileri daha sağlamlaştırdı.
     Kırgızistan ve Türkiye Başbakanlarının heyetlerarası görüşmelerinde bir dizi anlaşmalar ve işbirliği hakkında önemli belgeler imzalandı.
     Kırgızistan Başbakanı Cantörö Satıbaldiyev’e göre, Kırgızistan ve Türkiye arasında işbirliği potansiyeli tam olarak kullanılmamaktadır ve dış ticaret hacmini artırmak gerekir.
     Onun bu fikrini Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan destekledi. O, “Geçen yıl ülkeler arasında ticaret hacmi 90 milyon dolar arttı. Biz onu 300 milyon dolara, ileride de 1 milyar dolara çıkarmanın mümkün olduğunu düşünüyoruz”, diye kaydetti. Onun söylediğine göre, Türk iş adamları Kırgızistan’ın çeşitli sektörlerine, özellikle, hidroelektrik santrali yapımına ve “Manas” havaalanında uluslararası bir merkez kurmaya yatırım yapma arzusunu dile getirmişlerdir.
     İki taraf, ticari ve ekonomik işbirliği ile ilgili tüm konuları Kırgız-Türk Hükümetlerarası Komisyon’un VII. toplantısında daha ayrıntılı olarak görüşmek üzere anlaştı. Faaliyetin Ankara şehrinde 13-15 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlandı.
     İki ülke Başbakanlarının sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültür alanını da ele aldıklarını belirtmek gerekir. Böylece, Satıbaldiyev mevkidaşına 2013 yılında Kırgızistan’da Türkiye Kültür Günleri, 2014 yılında ise Türkiye’de Kırgızistan Kültür Günleri düzenlemeyi önerdi. Kırgızistan Başbakanı, ayrıca, Türkiye’de yazar Cengiz Aytmatov’un, Kırgızistan’da ise Türkiye’nin 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın anıtını kurmayı teklif etti. Hem de Türk heyeti üyelerini, Cengiz Aytmatov’un 85. yıldönümüne adamış Isık-Göl’de düzenlenecek foruma katılmaya davet etti.
     Erdoğan, 100’den fazla Türk iş adamlarının katıldığı Kırgız-Türk İş Forumu’nda Türk kardeşlerin dostluk, ilişkileri geliştirme ve güçlendirmeye ilgisini ifade etti. O, “Bizim kardeşlerimizin sorunu, bizim sorunumuzdur, onların mutluluğu, bizim mutluluğumuzdur. Biz ilişkilerimizi ne kadar geliştirirsek, o kadar mutlu oluruz. Bu dostluk bizim için çok önemli ve biz ona değer vermeliyiz. Kırgızistan, yeryüzündeki cennet gibi bir yerdir, biz Kırgız’lar ve Türk’lerin birbirlerine kardeş halk olduğuna memnunuz. Yıllardır Kırgızistan’a yapılan yatırımlar kendini karşıladı, bu nedenle, ilişkilerimizi daha geliştireceğimize inanıyoruz”, diye konuştu.
     Türkiye Başbakanı, iş adamlarının forumunda, ticaret hacmini 1 milyar dolara çıkarma ve Kırgızistan’da hidroelektrik santrali kurma konuları üzerinde durdu. Ancak, Erdoğan’ın belirttiği gibi, bu planları gerçekleştirmek ve diğer yatırımları çekmek için, öncelikle ülkede istikrar olması gerekir. Erdoğan, “Kırgızistan’da istikrar olmadıkça, ülkeye sermaye girmez. Uluslararası yatırımcılar Kırgızistan’a paralarını yatırmak için kendilerini rahat ve güvenli hissetmelidir, hem de ülke mevzuatına uygun onlara eşit haklar ve imkanlar sağlanmalıdır”, dedi.
     Erdoğan, 10 yıl önce onların ülkesinde de aynı bir dönem yaşandığını, sorunlar olduğunu, ancak, onlar bu durumdan çıkabildiklerini sözlerine ekledi.
     Türkiye Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Türkiye’nin Kırgızistan’a yatırım yapmaya ilgi duyduğunu belirtti. 10 yıl içerisinde Kırgızistan’a yatırımlar 7 kat arttı. Türk yatırımları şu anda tüm dünyada hızla artırmaktadır. Türkiyenin dış yatırımlarında Kırgızistan’ın önemli bir yeri vardır.
     Kırgızistan Başbakanı Satıbaldiyev, Türkiye’nin ekonomik başarılarının Kırgızistan’ı da etkilemesi gerektiğini söyledi. O, “Ben, Başbakan olarak, her türli işbirliği için açık, geçmişteki hatalarımızı düzeltmek için ve Kırgızistan’a yatırım çekmek için hazır olduğumuzu ifade ediyorum. Bu, ülkemiz için en önemlisidir”, dedi.
     10 Nisan tarihinde Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev ve Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla düzenlenen Kırgızistan-Türkiye Yüksek Stratejik İşbirliği Konseyi’nin 2. toplantısı, verimli devletlerarası diyalogun ve Kırgız-Türk stratejik ortaklığın pekiştrilmesinin bir ispatı oldu.
     Cumhurbaşkanı Atambayev yaptığı konuşmada, Türkiye Hükümeti’nin Kırgızistan’a 100 milyon dolar kredi ve 6 milyon dolar hibe sağlama, Kırgızistan’ın 50 milyon dolar borcunu silme kararı için minnettarlığını dile getirdi.
     Türkiye Başbakanı Erdoğan, sıcak karşılama için teşekkür etti ve Kırgızistan Başbakanı ile yapılan resmi görüşmenin sonuçlarını değerlendirdi. O, “İçinde 100’den fazla Türk iş adamı bulunan heyet Bişkek’e geldi. Onlar yerli girişimciler ile bir araya geldiler, görüş alış-verişinde bulundular. Onlara bakarak, Kırgızistan’da yeni bir dönemin başladığını anladım”, diye vurguladı.
     Yardımlarla ilgili olarak, Türkiye’nin Kırgızistan’ı ekonominin çeşitli sektörlerinde, ayrıca, mühendislik, turizm, askeri-teknik, eğitim, bilim ve kültür alanlarında önemli sorunları çözmede destekleme niyeti belirtildi.
     Gazeteciler, Türk konuktan çok tartışılan ve nazik bir konu üzerinde bir cevap almaya çalıştılar. Erdoğan’ın Kırgızistan’a gelmesinden önce, onun Bişkek’e Cumhurbaşkanı Atambayev’i “Manas” Transit Sevk Merkezi’nden elini çekmeye daha bir kez ikna etmek için geleceği hakkında tartışılıyordu. (ABD üssü) Ancak, Türkiye Başbakanı, Transit Merkezi hakkında söylentileri boşa çıkardı. Onun söylediği gibi, Atambayev ile yaptığı görüşmede bu konu ele alınmamıştır. O, “Biz Amerikan üssü ile ilgili konuyu görüşmedik. Daha önce de ele almadık ve bugün de bu konuya değinmedik. Bu konu Kırgızistan ve ABD arasında ele alınmalıdır”, diye bildirdi.
     Genel olarak, yapılan görüşmeler ve müzakereler her iki taraf için de verimli oldu ve belgelerle pekiştirildi. Böylece, Kırgızistan ve Türkiye Hükümetleri arasında 14 Ekim 1994’te Ankara şehrinde imzalanan hava ulaşımı hakkında anlaşmada değişiklik yapan protokol de imzalandı.
     Ayrıca, iki taraf, iki ülkenin hükümetleri arasında turizm alanında işbirliğine ilişkin anlaşma, Kırgızistan Ekonomi Bakanlığı ve Türkiye Yatırım Çekme Ajansı arasında etkileşim hakkında memorandum, hem de Kırgızistan Hükümeti ve Türkiye Hükümeti arasında ormancılık alanında işbirliği hakkında anlaşma imzaladı.
     Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev ve Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan-Türkiye arasındaki Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin 2. toplantısıınnı sonucuna ilişkin ortak bildiriyi imzaladı.

  Çolpon Sulaymanova ve Şirin Törögeldiyeva
        “Kabar” Kırgız Ulusal Haber Ajansı



                                               

Kaynak: http://kabar.kg/