░   2018 ve 2019 Nobel Edebiyat ödüllerinin sahipleri belli oldu. Ödül bu yıl Avusturyalı roman ve oyun yazarı Peter Handke’ye verilirken, 2018 Nobel Edebiyat Ödülü’nü ise Polonyalı yazar Olga Tokarczuk aldı. 2018 Nobel Edebiyat Ödülü, İsveç Akademisi’ndeki cinsel taciz skandalı nedeniyle verilememişti.
     İsveç Kraliyet Akademisi’ne bağlı Edebiyat Komitesi 2019 ödülünü Peter Handke’ye verilmesini kararlaştırdı. Handke’nin Türkçe’ye çevrilen kitapları arasında Kalecinin Penaltı Anındaki Endişesi, Çocuğun Öyküsü, Solak Kadın, Kısa Mektup Uzun Veda bulunuyor.
      Peter Handke 6 Aralık 1942 yılında Avusturya’da doğmuştur. Biyolojik babası ile annesi daha Peter Handke doğmadan ayrıldılar. Yazara ismini verecek olan Bruno Handke ile annesi ikinci evliliğini yaptı. Ailesi ile birlikte Doğu Berlin’e yerleşen Peter Handke Rusların Berlin’i işgal etmesi üzerine oradan ayrıldı.
     12 yaşına kadar din eğitiminin ağırlıklı olduğu bir okulda okudu. Liseyi ise normal bir lisede tamamladı. Anne tarafındaki dedesi Slovak olduğundan dolayı küçük yaşlardan itibaren bu kültüre ilgi duydu.
     1961 yılında Hukuk Fakültesinde okumaya başladı ve bu dönemlerde yazmaya ilgi gösterdi. Peter Handke’nin ilk roman denemesi olan Die Hornissen’in Suhrkamp yayınevi tarafından kabul edildi ve eğitimini yarıda bıraktı.
     Peter Handke uzun süre başka bir iş yapmadan sadece yazarlık yaptı. 1971 yılında annesinin intiharı ile sarsıldı. Bu sarsıntı ve acıyı Wunsschloses Unglück isimli romanında işledi. Annesinden vefatından 1 sene sonra eşinden ayrılan yazar kızını tek başına büyüttü. Yetmişli yılların asi yazarı olan Handke kişisel görüşleri ve başkaldıran hayat tarzı sebebi ile çok fazla eleştirildi. Eski Yugoslavya’nın dağılması sürecinde ülkenin son devlet başkanı Slobodan Miloşeviç yanlısı tavrıyla da eleştirilen yazar NATO’nun Sırbistan’a müdahalesine karşı çıkmıştı. Handke, Müslümanların Saraybosna’daki katliamları kendilerinin yapıp suçu Sırpların üzerine attığını da öne sürmüştü. Miloşeviç yargılandığı mahkemede Handke’nin kendisi lehine tanıklık yapmasını talep etmişti.
     Polonya edebiyatının son yıllardaki en önde gelen yazarlarından Olga Tokarczuk 29 Ocak 1962’de Sulechov’da Polonya’da doğdu. Man Booker 2018 sahibi olan Olga Tokarczuk bu yıl yapılan açıklamayla 2018 Nobel Edebiyat Ödülü’nün de sahibi oldu. Olga Tokarczuk 2018 yılının edebiyat dünyasının en prestijli iki ödülünü birden kazanmış oldu. Varşova Üniversitesi’nde psikolog olarak çalıştı. Ardından edebiyat kariyerine başladı. Yazar Carl Jung üzerine çalışmalar yaptı. Türkçe’ye çevrilmiş kitapları bulunuyor: “Gündüzün Evi Gecenin Evi ” , “Koşucular” , “Aç Gözünü Artık Yaşamıyorsun”. Öykülerinden oluşan “Dom Dzienny Dom Nocny” Türkçeye “Gecenin Evi Gündüzün Evi” olarak çevrildi. Olga Tokarczuk, Man Booker 2018 ödülünü “Flights” adlı kitabıyla kazandı.
     Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan ilk Türk yazar Orhan Pamuk (2006), Kimya ödülünü kazanan ilk Türk de Prof. Dr. Aziz Sancar (2015) olmuştu.

ALFRED NOBEL KİMDİR?

     Alfred Bernhard Nobel, 21 Ekim 1833'de varlıklı bir aileden gelen Andriette Ahlsell ile mühendis Immanuel Nobel'in üçüncü oğlu olarak Stokholm'de doğdu. Doğduğunda, babası iflas etmişti ve ailesinin maddi durumu iyi değildi. Nobel ailesi 1837 yılında Finlandiya'ya, 1842 yılında St. Peterburg'a taşındı. Petersburg'da babası Immanuel Nobel bir atölye açtı, annesi ise bir bakkal dükkanı işletti. Baba Nobel, St. Peterburg'da büyük başarı kazandı ve Rus ordusu için silah üretmeye başladı.
     Nobel, özel öğretmenler tarafından eğitildi. Tabiat bilimleri, dil ve edebiyat alanlarında iyi bir eğitim gördü. İsveççe, Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca dillerini akıcı bir şekilde konuşabilmeyi öğrendi. Kendisinin bir mühendis olmasını isteyen babasının pek hoşuna gitmese de Alfred İngiliz edebiyatına ve şiire de ilgi duydu. Babası onu kimya mühendisliği eğitimi alması için yurt dışına gönderdi. 2 senelik süre içinde İsveç, Almanya, Fransa ve ABD'de bulundu. Paris'te bulunduğu sırada dönemin ünlü kimyageri T. J. Pelouze'nin laboratuvarında çalıştı.
     Burada güçlü bir patlayıcı sıvı olan nitrogliserini keşfeden İtalyan kimyager Ascanio Sobrero ile tanıştı. Nitrogliserin, baruttan daha güçlü olmasına karşın, basınç ve sıcaklığın etkisiyle kolayca patlamaktadır. Nobel'e göre bu durum nitrogliserinin pratik kullanımını sınırlandırmaktadır.
     Nobel, 1852 yılında ailesi tarafından St.Peterburg'a geri çağrıldı. Bu dönemde babası Immanuel Nobel'in işleri bozulmaya başladı. Kırım Savaşı'nın sona ermesinden sonra Rus ordusu baba Immanuel Nobel'in işletmesinden silah sipariş etmeyi kesti. Bunun üzerine Nobel, bir kez daha iflas etti. Daha sonra baba Nobel iki oğlu Alfred ve Emil ile birlikte Stokholm'e döndü.
     Nobel, 1863 yılından itibaren nitrogliserinle ilgili çalışmalarına Stokholm'de devam etti. 1864 yılında çalışmalarını yürütürken bir patlama meydana geldi. Kazada, küçük kardeşi Emil ile birlikte dört kişi öldü. Nobel'in Stokholm şehri sınırları dahilinde çalışma yapması yasaklandı. Bunun üzerine Alfred Nobel çalışmalarına Mälaren Gölü yakınlarındaki bir mavnada devam etti.
     Nitrogliserin'i patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araştırdı. 1863 yılında Stokholm'de az miktarda nitrogliserin yapmaya başladı. Birkaç ay süren araştırmaların sonunda bir patlama ile laboratuvar yıkıldı. Çalışmalarına devam eden Nobel 1865 yılında yeni bir fabrika kurdu. Kısa bir süre sonra da ikinci fabrikasını açtı.
     1864 yılında araştırmalarının sonucunu aldı ve dinamit barutunu buldu. 1877 yılında Balistit ismini verdiği yeni bir çeşit barut tasarladı. 1879 yılında , Paris yakınlarındaki Servan'da bir laboratuvar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barut ismini verdiği ve eşit miktarlarda nitrogliserinle nitroselüloz karışımından oluşan, itici barutu buldu.
     Birkaç sene sonra kordit isimli patlayıcı madde konusunda İngiliz hükümeti aleyhine dava açtı fakat davayı kaybetti. Bu dönemde Fransa'ya karşı kurulan bir ittifakta İtalya ile işbirliği yapan Nobel, aleyhindeki kampanyalar sonucunda Paris'i terk ederek İtalya'nın San Remo şehrine yerleşti.
     Alfred Nobel 10 Aralık 1896'da San Remo'da beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti.
     Buluşları insan oğlunun yıkım gücünü artırdı. Hayatında sürekli bunun pişmanlığını yaşadığı söylenmektedir. Öldüğünde ise bir gazete manşette şu başlığı kullandı: ''Ölüm taciri öldü! (Le marchand de la mort est mort)''
     Vasiyetinde, mirasının Nobel Ödüllerinin enstitüleştirilmesi yönünde kullanılmasını ve 33.200.000 kronunun her sene insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemiştir. Nobel'in bu vasiyeti önceleri tartışıl. Fakat 1900 yılında İsveç hükümetinin Nobel Vakfı'nı kurmasıyla, Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlandı. Daha sonra 1968 yılında İsveç Bankası Alfred Nobel'in anısına bir ekonomi ödülü vermeyi kararlaştırdı. Ödül ilk defa 1969 yılında verildi.
     Sentetik bir element olan Nobelyum onun anısına bu ad ile anılmıştır. Nobel ödülleri her yıl ölüm tarihi olan 10 Aralık'ta verilmektedir.